Tak, na prefabrykowanych wiązarach da się zaprojektować użytkowe poddasze — służy do tego wiązar nożycowy, w którym pas dolny nie jest poziomy, lecz uniesiony pod kątem, dzięki czemu powstaje wysoka przestrzeń bez pozioma jętki przecinającej wnętrze. Ograniczeniem jest kąt nachylenia połaci i rozpiętość: im mniejszy kąt, tym trudniej uzyskać sensowną wysokość użytkową.
Najczęstszy mit o wiązarach brzmi: „na wiązarach nie zrobisz poddasza, bo krata zajmuje całą przestrzeń”. To prawda wyłącznie dla wiązarów typowych, o poziomym pasie dolnym — czyli tych stosowanych tam, gdzie poddasze nie ma być użytkowane.
Jak działa wiązar nożycowy
W wiązarze nożycowym pas dolny biegnie ukośnie, „podnosząc” linię sufitu ku kalenicy. Krzyżulce układają się wtedy w charakterystyczny wzór przypominający otwarte nożyce — stąd nazwa. Efektem jest wnętrze o podniesionym, skośnym suficie, bez słupów i bez poziomej jętki na wysokości głowy.
| Typ wiązara | Pas dolny | Przestrzeń pod dachem |
|---|---|---|
| Typowy (jętkowy/kratowy) | Poziomy | Strych nieużytkowy, krata w całej przestrzeni |
| Nożycowy | Uniesiony pod kątem | Poddasze użytkowe ze skośnym sufitem |
| Z poddaszem (typu attic) | Poziomy, z wolnym polem w środku | Wydzielony pokój w obrysie kratownicy |
Czego wymaga poddasze na wiązarach
- Odpowiedni kąt nachylenia — przy niskich kątach nawet nożyce nie dadzą użytecznej wysokości; decyzję trzeba podjąć na etapie projektu, nie po wymurowaniu ścian.
- Zaplanowana izolacja — skośny sufit oznacza inny układ warstw i większą uwagę przy paroizolacji.
- Wcześniejsze ustalenie funkcji — zmiana „strych na pokoje” po wyprodukowaniu konstrukcji nie jest możliwa bez wymiany wiązarów.
Kiedy lepiej wybrać inny układ
Jeżeli poddasze ma być pełnowartościową kondygnacją z prostymi ścianami, rozsądniejsze bywa piętro murowane albo układ ze stropem na belkach Posi Joist, a dach pozostawiony jako nieużytkowy. Wiązar nożycowy jest rozwiązaniem dla przestrzeni z charakterem — salonu z podniesionym sufitem, antresoli, otwartej strefy dziennej. Przegląd wszystkich typów kratownic znajdziesz we wpisie rodzaje wiązarów dachowych, a możliwe rozpiętości — w tekście o rozpiętości wiązarów.
Najczęściej zadawane pytania
Czy na wiązarach można zrobić poddasze użytkowe?
Co to jest wiązar nożycowy?
Ile wysokości daje wiązar nożycowy?
Czy można zmienić typ wiązara po zamówieniu?
Czy poddasze na wiązarach wymaga innej izolacji?
Źródła
- Wiązary drewniane wg PN-EN 14250 — wymagania i certyfikacja — SGS Polska
- Technologia produkcji i katalog realizacji zakładu w Kłecku — Inter-Lers Sp. z o.o.
- Jakie normy musi spełniać drewno klasy C24 (PN-EN 338) — Södra