Dźwigar dachowy to główny element nośny konstrukcji dachu, który przekrywa rozpiętość obiektu i przekazuje obciążenia na podpory — ściany lub słupy. Dźwigary dzieli się według budowy na kratowe i pełnościenne, a według materiału na drewniane, stalowe i żelbetowe. W obiektach o dużej rozpiętości drewniany dźwigar kratowy z płytkami kolczastymi jest rozwiązaniem lekkim, szybkim w montażu i odpornym na środowisko agresywne chemicznie.
Pojęcia „dźwigar” i „wiązar” bywają używane zamiennie, choć nie znaczą dokładnie tego samego. Dźwigar to szersza kategoria — każdy główny element przekrywający rozpiętość. Wiązar jest jego konkretną odmianą: kratownicą wykonaną z drewna i spiętą płytkami kolczastymi.
Podział dźwigarów
| Kryterium | Rodzaje | Charakterystyka |
|---|---|---|
| Budowa | Kratowe / pełnościenne | Kratowe są lżejsze przy dużych rozpiętościach, pełnościenne prostsze w produkcji |
| Materiał | Drewniane, stalowe, żelbetowe | Drewno wygrywa masą i odpornością chemiczną, stal — smukłością |
| Kształt | Dwuspadowe, jednospadowe, łukowe, równoległe | Wynika z geometrii obiektu i sposobu odwodnienia |
Dlaczego w halach sprawdza się dźwigar drewniany
Trzy powody wracają w rozmowach z inwestorami najczęściej. Po pierwsze masa — konstrukcja drewniana jest lżejsza od stalowej o zbliżonej nośności, co przekłada się na tańsze fundamenty. Po drugie odporność na środowisko agresywne: w budynkach inwentarskich, magazynach nawozów czy przetwórniach drewno znosi wilgoć i opary lepiej niż stal, która wymaga kosztownych zabezpieczeń antykorozyjnych. Po trzecie zachowanie w pożarze — drewno o dużym przekroju zwęgla się powierzchniowo i zachowuje nośność w sposób przewidywalny, podczas gdy stal gwałtownie traci parametry po przekroczeniu temperatury krytycznej.
Przykłady takich obiektów — hale, budynki inwentarskie, magazyny — zebraliśmy na stronie konstrukcje dachowe oraz w dziale realizacji.
Dźwigar a wiązar — kiedy używać którego pojęcia
W praktyce projektowej „dźwigar” określa element główny, przenoszący obciążenia na podpory, a „wiązar” — kompletną kratownicę powtarzalną, montowaną w rozstawie co kilkadziesiąt centymetrów. W dokumentacji dachu jednorodzinnego spotkasz raczej wiązary; w projekcie hali — dźwigary rozstawione rzadziej, na których opierają się płatwie. Sama technologia łączenia jest ta sama: stalowe płytki kolczaste wciskane prasą w zakładzie, zgodnie z reżimem normy PN-EN 14250.
Najczęściej zadawane pytania
Co to jest dźwigar dachowy?
Czym różni się dźwigar od wiązara?
Dlaczego w halach stosuje się dźwigary drewniane?
Jaką rozpiętość przenosi drewniany dźwigar kratowy?
Czy dźwigary drewniane wymagają konserwacji?
Źródła
- Wiązary drewniane wg PN-EN 14250 — wymagania i certyfikacja — SGS Polska
- Jakie normy musi spełniać drewno klasy C24 (PN-EN 338) — Södra
- Technologia produkcji i katalog realizacji zakładu w Kłecku — Inter-Lers Sp. z o.o.